12.05.2026 | 18:00
КСП Центар-Јадро / SCS Centar-Jadro
слободен влез / free entrance
//English below//
„Доближувања“ е краток јавен настан преку кој сакаме да отвориме простор за заедничка дискусија помеѓу уметници, научници и активисти, каде преку споделување на различни практики и знаења, како и веќе реализирани дела, или активности, ќе се мотивираме, и ќе отвориме можности за поврзување, спојување, вкрстување и заедничко дејствување. односно ќе го истражиме потенцијалот за градење на меѓузависности кои ќе ни овозможат продукција на нови преплетени знања. Преку вкрстување на искуствата, позициите и методите на истражување, работа и прикажување, ќе се обидеме да развиеме заеднички пристапи што овозможуваат погласно и појасно артикулирање на односот кон средината во која живееме, екстрактивизмот и капиталоценот/капиталоцидот кој не опкружува. Оваа средба има за цел да ги засили врските помеѓу нас и со биосферата, и да отвори простор за препознавање и посочување на ургентните и долгорочните закани со кои се соочуваме, – заедно.
Поканети гости на сесијата се Ана Алексовска, Еди Фрцовски, Наталија Меловска и Анкица Соколиќ.
Ана Алексовска – Презентација на документарниот филм Природа на продажба
Ана Алексовска е сценаристка, режисерка и координаторка на продукција со повеќе од 10 години искуство во индустирјата. Има работено на документарни и играни проекти за филм, ТВ и социјални медиуми. Школувана на Сорбона Нова и ФАМУ, таа ја комбинира умешноста за раскажување со аналитички интерес за општествени и еколошки теми. Нејзините наградувани филмови (прикажани меѓудругото на Hot Docs, Beldocs, FEKK, Кустендорф, DW) ја истражуваат човековата природа и потреба од припаѓање и повикуваат кон емпатија и зголемено меѓусебно разбирање.
Во рамки на дискусијата, Алексовска ќе го претстави и ќе разговара за својот документарен филм Природа на продажба.
Наслов: Природа на продажба (Nature for Sale)
Режија: Ана Алексовска
Должина: 25 мин
Производство: 2024
Документарецот раскажува за македонската сивка (Pseudochazara cingovskii), критички загрозена стеноендемитска пеперутка чиј единствен дом се карпестите ридови околу Плетвар. Истрагата открива нелегална продажба на препарирани примероци на eBay и европски пазари за само 30 евра, и покрај забраната од 2011 во Македонија. Филмот ги разоткрива правните празнини во ЕУ, штетата од каменоломите и улогата на колекционерите, повикувајќи на вклучување во CITES Appendix 1.
Продукција: Институт за комуникациски студии и DW Europe.
Финансирано од European Journalism Fund.
Премиера на Doma.edu.mk, MTV и DW.с на филм:
Еди Фрцовски – „Од Гази Баба до Кожуф: Помирување на човекот и природата“
Еди Фрцовски е студент по биологија со посебен интерес за екологија и заштита на животните, особено влекачи, водоземци и инсекти. Професионално работи како модел на Факултетот за ликовни уметности во Скопје, додека во фокусот на неговото академско истражување се желките во парк-шумата Гази Баба. Како квир и веган научник и организатор на заедницата, неговата цел е колективна замисла на идни екологии засновани на одржливи и биофилни принципи. Воден од уверувањето дека ослободување на повеќе видови мора да се постигне со сите потребни средства, тој е вклучен во повеќе движења за заштита на природата, меѓу кои и блокадите на планината Кожуф, каде што локалното население успешно ја одбрани реката Дошница.
Презентацијата нуди увид во методологии од перспектива на млад зоолог кој учествувал на бројни истражувачки кампови низ Балканот, најчесто организирани од здруженија на студенти по биологија. Споделувајќи приказни од терен, ќе навлеземе во човечкиот аспект на организирање на истражувањето и отпорот, врските меѓу младите, постарите, академиците, работниците, љубителите на животни и бранителите на природата. До крајот, се надеваме дека ќе откриеме нови можности за артивизам и интердисциплинарна соработка.
Наталија Меловска – Растителниот свет во Македонија: помеѓу биодиверзитетот, традицијата и секојдневниот живот
Наталија Меловска е еколог вработена во Македонското еколошко друштво од 2007 година, каде што работи во рамките на програмата „Луѓе и природа”. Нејзината работа е насочена кон заштита на природата со посебен фокус на растенијата, реализирана преку повеќегодишни проекти за идентификација и промоција на Значајните растителни подрачја во Македонија, но и преку истражување на врската помеѓу природата и локалните заедници. Во последните години работи на проекти за заштита на природата преку екосистемски пристап и примена на концептот за екосистемски услуги. Магистер е на еколошки науки.
Во презентацијата ќе се осврне на растителниот свет во Македонија како дел од националниот биодиверзитет, но и како дел од традиционалното знаење и секојдневниот живот на луѓето. Првиот дел ќе биде посветен на ендемичните и ретки растителни видови и нивната поврзаност со природните екосистеми: планини, влажни подрачја, езера, пасишта и карпи. Ќе зборувам за тоа како одредени растенија постојат само тука, на ограничени простори, и како учествуваат во создавањето на посебноста на пејзажот. Вториот дел ќе ја отвори врската помеѓу растенијата и луѓето, нивната улога во традицијата, исхраната, лекувањето, обредите. Растенијата не се само биолошки факти, туку и дел од колективната меморија, идентитетот и начинот на живеење. Целта е преку овие два аспекта, еколошкиот и културниот, да се отвори простор за размислување за растенијата како живи сведоци за еколошките и биолошките процеси и односот меѓу човекот и природата.
Анкица Соколиќ – презентација на Колектив Зет
Анкица Соколиќ е активист за климатска правда, дипломиран машински инженер во областа на енергетиката и екологијата и магистер по енергетска политика. Ко-основачка е на Колектив Зет, феминистички младински колектив за климатска и социјална правда. Нејзиното образование, работа и борба се фокусирани на климатскиот колапс, енергетската правда и креирањето одржливи и инклузивни политики, со посебен акцент на процедуралната правда.
Соколиќ ќе ја презентира работата на Колектив Зет, феминистички младински колектив посветен на градење моќ на луѓето за интерсекционални трансформативни акции за подобрување на благосостојбата на нашите заедници и планетата. Нивниот клучен пристап е интерсекционалноста, работејќи на разбирање како различните форми на системски неправди и угнетувања се пресекуваат и им дозволуваат на структурите на моќ често да функционираат заедно на сложен и кумулативен начин. Го користат ова за да дејствуваат кон системски промени и социјална правда. Моментално, се залагаат за континуирано и значајно вклучување на младите во климатските процеси на земјата.
„Курирање во контекст“ 5 е во организација на Локомотива – Центар за нови иницијативи во уметноста и културата, во соработка со Универзитетот за уметности во Брауншвајг претставуван од проф. д-р Елена Коровин.
Благодарни сме на СЦС Центар-Јадро за поддршката и за тоа што ја овозможи реализацијата на дискусијата во својот простор.
Меѓународната школа „Курирање во контекст“ 2026 година е поддржана од проектот „Democracy in Action“ финансиран од Европската Унија во рамки на HORIZON-CL2-2024-DEMOCRACY-02 договор бр. 101178843; проектот „Култура за развој“ на Владата на Швајцарија, кој го имплементира Хартефакт Фонд; Фондацијата Хајнрих Бол; Универзитетот за уметности во Брауншвајг; zukunft.niedersachsen; Performance Situation Room / проект LLB 3 финансиран од програмата Креативна Европа на Европската Унија; Содржината/изразените мислења во овој текст никогаш не можат да се толкуваат како ставови на донаторите.
///
„Convergences“ is a short public event that opens space for shared discussion among artists, scientists, and activists. Through the exchange of different practices, forms of knowledge, completed works, and ongoing processes, the session aims to create possibilities for connection, intersection, merging, and joint action. The gathering explores the potential of building interdependencies that can enable the production of new, entangled knowledge. By bringing together different experiences, positions, research methods, artistic approaches, and modes of presentation, Convergences seeks to develop shared approaches for a louder and clearer articulation of our relationship to the environment we live in, as well as to the extractivism, capitalocene, and capitalocide that shape and threaten it. This public session aims to strengthen the connection between us and the biosphere, while opening space to recognize, articulate, and respond to the urgent and long-term threats we are facing — together.
The invited guests for the session are Ana Aleksovska, Edi Frcovski, Natalija Melovska and Ankica Sokolikj.
Ana Aleksovska – Presentation of the documentary film Nature for Sale
Ana Aleksovska is a writer, director, and production coordinator with more than ten years of experience in documentary, journalistic, and branded media. Trained at Sorbonne Nouvelle and FAMU, she combines strong narrative craft with social insight. Her award-winning work, featured at Hot Docs, Beldocs, and FEKK, explores human perspective and visual storytelling across borders.
At the discussion, Aleksovska will present and discuss her documentary film Nature for Sale.
Title: Nature for Sale
Director: Ana Aleksovska
Duration: 25 min
Production: 2024
This documentary tells the story of the Macedonian Grayling (Pseudochazara Cingovskii), a critically endangered narrow-endemic butterfly whose only habitat is the rocky limestone slopes near the Pletvar Pass. The investigation uncovers illegal trade of mounted specimens sold on eBay and European markets for less than €30, despite a national ban in place since 2011. The film exposes legal loopholes in the EU, the environmental damage caused by quarrying, and the role of collectors, calling for inclusion of the Macedonian Grayling in CITES Appendix I.
Production: Institute of Communication Studies and DW Europe.
Funded by the Journalismfund Europe.
Premiered on Doma.edu.mk, MTV and DW.
Edi Frcovski – From Gazi Baba to Kozhuf: Reconciling the Human with Her Environment
Edi Frcovski is a biology student interested in animal ecology and conservation, especially considering reptiles, amphibians and insects. Professionally they work as a life model at the Faculty of Fine Arts in Skopje, whereas their academic research is focused on the tortoises of the park-forest Gazi Baba. As a queer vegan scientist and community organizer, his goal is to collectively envision future ecologies based on sustainable and biophilic principles. Guided by the belief that multispecies liberation must be achieved by any means necessary, he has joined several movements for the protection of nature, notably the blockades on Kozhuf Mountain, where the Doshnica River was successfully defended by the local population.
Their presentation “From Gazi Baba to Kozhuf: reconciling the human with her environment” will offer some insight into methodologies from the perspective of a young zoologist who has participated in many ecological research camps around the Balkans, primarily organized by biology student associations. Through sharing stories from the field, we will delve into the human aspect of organizing research and resistance, the connections between youth, elders, academics, workers, animal lovers and nature defenders. By the end, we will hopefully discover some new avenues for artivism and interdisciplinary collaboration.
Natalija Melovska – The Plant World in Macedonia: Between Biodiversity, Tradition, and Everyday Life
Natalija Melovska is an ecologist employed at the Macedonian Ecological Society since 2007, where she works within the “People and Nature” programme. Her work is focused on nature conservation, with a particular emphasis on plants, carried out through long-term projects for the identification and promotion of Important Plant Areas in Macedonia, as well as through research on the relationship between nature and local communities. In recent years, Melovska has worked on nature conservation projects through an ecosystem-based approach and the application of the concept of ecosystem services. She holds a master’s degree in ecological sciences.
In her presentation, Melovska will focus on the plant world in Macedonia as part of the country’s national biodiversity, but also as part of traditional knowledge and people’s everyday lives. The first part of the presentation will be dedicated to endemic and rare plant species and their connection to natural ecosystems: mountains, wetlands, lakes, pastures, and rocky habitats. Through this focus, the presentation will open questions about how certain plants exist only here, within limited areas, and how they contribute to the uniqueness of the landscape. The second part will explore the relationship between plants and people, including their role in tradition, nutrition, healing, and rituals. Plants will be approached not only as biological facts, but also as part of collective memory, identity, and ways of living. The aim of the presentation is to open space, through these two aspects — ecological and cultural — for thinking about plants as living witnesses of ecological and biological processes, as well as of the relationship between humans and nature.
Ankica Sokolikj – Presentation of Kolektiv Z
Ankica Sokolić is a climate justice activist. She holds a bachelor’s degree in Mechanical Engineering, in the field of Energy and Environment, and a master’s degree in Energy Policy. She is the co-founder of Kolektiv Z, a feminist-led youth collective working for climate and social justice. Her education, work, and activist practice are focused on climate collapse, energy justice, and sustainable and inclusive policy-making, with a particular emphasis on procedural justice.
Sokolić will present the work of Kolektiv Z, a feminist-led youth collective dedicated to building people power for intersectional and transformative action, with the aim of improving the wellbeing of communities and the planet. The collective’s work is grounded in an intersectional approach, through which it points to and examines how different forms of systemic injustice and oppression intersect, allowing power structures to operate together in complex and cumulative ways. From this position, Kolektiv Z works towards system change and social justice. Currently, the collective is advocating for continuous and meaningful youth inclusion in climate processes in the country.
Curating in Context 2026 is organized by Lokomotiva – Centre for New Initiatives in Arts and Culture and Braunschweig University of Art represented by Professor Elena Korowin, PhD.
We extend our gratitude to SCS Centar-Jadro for their generous support in providing space for the discussion.
The international school Curating in Context 2026 is supported by Democracy in Action project funded by European Union’s HORIZON-CL2-2024-DEMOCRACY-02 under grant agreement No. 101178843; the Swiss project Culture for Development, implemented by Heartefact Fund; Heinrich Böll Foundation; Braunschweig University of Art; zukunft.niedersachsen; Performance Situation Room / LLB 3 project co-funded by the Creative Europe program of the European Union; The content/opinions can in no way be considered to reflect the views of the donors.